Rozporządzenie (UE) 2023/1230 wprowadza istotne zmiany w systemie oceny zgodności maszyn na rynku Unii Europejskiej. Zastępując dotychczasową dyrektywę maszynową 2006/42/WE, nowe przepisy mają charakter bezpośrednio obowiązujący we wszystkich państwach członkowskich. Oznacza to większą jednolitość interpretacyjną, ale także nowe obowiązki dla producentów, integratorów oraz importerów.
Spis treści
Najważniejsze zmiany względem poprzednich przepisów
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 różni się od wcześniejszej dyrektywy przede wszystkim formą prawną – jako rozporządzenie nie wymaga implementacji do prawa krajowego. Jednak to nie jedyna zmiana.
Nowe regulacje wprowadzają m.in.:
obowiązek uwzględnienia zagrożeń wynikających z integracji systemów cyfrowych,
doprecyzowanie definicji istotnej modyfikacji maszyny,
rozszerzenie zakresu maszyn wysokiego ryzyka,
możliwość stosowania dokumentacji w formie cyfrowej,
większy nacisk na bezpieczeństwo systemów sterowania.
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 uwzględnia dynamiczny rozwój technologii – robotyki współpracującej, autonomicznych systemów transportowych czy maszyn sterowanych zdalnie.
Analiza ryzyka i systemy sterowania
Jednym z kluczowych obszarów, na które zwraca uwagę rozporządzenie (UE) 2023/1230, jest bezpieczeństwo funkcjonalne systemów sterowania. Projektanci muszą uwzględniać nie tylko klasyczne zagrożenia mechaniczne czy elektryczne, ale również ryzyka wynikające z:
błędów oprogramowania,
ingerencji zewnętrznej,
utraty komunikacji,
aktualizacji systemów.
Oznacza to konieczność ścisłej współpracy działów mechanicznych, elektrycznych oraz IT już na etapie koncepcji maszyny.
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 wymaga, aby analiza ryzyka obejmowała pełny cykl życia maszyny – od projektowania, przez eksploatację, aż po wycofanie z użytkowania.
Cyfrowa dokumentacja techniczna
Nowością wprowadzoną przez rozporządzenie (UE) 2023/1230 jest możliwość udostępniania instrukcji obsługi w formie cyfrowej. W określonych przypadkach producent może przekazać dokumentację w wersji elektronicznej, pod warunkiem zapewnienia użytkownikowi dostępu do niej przez wymagany okres.
To znaczące ułatwienie dla producentów maszyn seryjnych oraz integratorów realizujących projekty międzynarodowe. Jednocześnie wymaga to odpowiednich procedur archiwizacji i zabezpieczenia danych.
Odpowiedzialność producentów i integratorów
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 precyzuje obowiązki wszystkich podmiotów w łańcuchu dostaw – producentów, importerów oraz dystrybutorów. Szczególne znaczenie ma kwestia tzw. istotnej modyfikacji maszyny. Jeśli zmiany wpływają na poziom bezpieczeństwa, podmiot dokonujący modyfikacji może zostać uznany za producenta w rozumieniu przepisów.
W praktyce oznacza to, że rozporządzenie (UE) 2023/1230 dotyczy nie tylko producentów nowych maszyn, ale również firm modernizujących istniejące instalacje.
Dlaczego szkolenie jest kluczowe?
Zmiany wprowadzone przez rozporządzenie (UE) 2023/1230 wymagają aktualizacji wiedzy zespołów projektowych i technicznych. Szkolenie pozwala:
zrozumieć różnice względem poprzednich regulacji,
prawidłowo interpretować nowe definicje,
wdrożyć odpowiednie procedury oceny zgodności,
ograniczyć ryzyko błędów formalnych,
uniknąć sankcji podczas kontroli organów nadzoru rynku.
W dynamicznie zmieniającym się otoczeniu prawnym wiedza dotycząca rozporządzenia (UE) 2023/1230 staje się elementem strategicznego zarządzania ryzykiem.
Podsumowanie
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 wprowadza nowoczesne podejście do bezpieczeństwa maszyn, uwzględniające cyfryzację, cyberbezpieczeństwo i rozwój systemów autonomicznych. Nowe przepisy rozszerzają zakres odpowiedzialności producentów i integratorów, a także wprowadzają większą jednolitość interpretacyjną w całej Unii Europejskiej.
Dowiedz się więcej na: Engineering Shield – Industrial automation, safety engineering